×
سلام
ورود و عضویت
برای محاسبه درصد پیشرفت فیزیکی ساختمان در اکسل، فقط دانستن درصد هر فعالیت کافی نیست. باید مقدار کار انجام‌شده، مقدار کل کار و وزن آن بسته در دامنه گزارش را مشخص کنید. حاصل جمع سهم وزنی بسته‌ها، پیشرفت همان دامنه را نشان می‌دهد.
در این آموزش، محاسبه را با هشت بسته منتخب از ساختمان بتنی چهارطبقه انجام می‌دهیم. فایل نمونه هم مقدارهای ورودی و فرمول‌ها را دارد. وزن‌ها فرضی‌اند و نتیجه نمونه، درصد کل ساختمان نیست؛ برای گزارش کل پروژه باید همه بسته‌های دامنه را وارد کنید.
فایل اکسل محاسبه پیشرفت فیزیکی را دانلود کنید
شامل نمونه تکمیل‌شده ۸ بسته، فرم خام، وزن‌ها، مقدار برنامه و واقعی، تاریخ وضعیت و کنترل خطاهای ورودی. سلول‌های فارسی با B Nazanin و اعداد و کدها با Times New Roman تنظیم شده‌اند.
اگر از یک فعالیت ده‌روزه پنج روز گذشته باشد، الزاماً نصف کار اجرا نشده است. ممکن است گروه اجرایی در همین مدت تنها ۳۰ مترمربع از ۱۰۰ مترمربع دیوار را ساخته باشد. در این حالت، نسبت مقدار اجرا به مقدار کل، ۳۰ درصد است.
پرداخت پول هم معیار مستقیمی برای پیشرفت فیزیکی نیست. پیش‌پرداخت خرید آسانسور یا ورود میلگرد به انبار، با نصب و پذیرش کار تفاوت دارد. برای هر بسته باید روشن باشد که چه خروجی‌ای اندازه‌گیری می‌شود و چه مدرکی آن را تأیید می‌کند.
در Microsoft Project نیز فیلد % Complete با Physical % Complete یکسان نیست. اولی به مدت فعالیت مربوط است؛ دومی می‌تواند برای اندازه‌گیری مستقل پیشرفت کار استفاده شود. توضیح این تفاوت را در راهنمای رسمی مایکروسافت می‌توانید بخوانید. جای این محاسبه در چرخه گزارش‌دهی را هم در راهنمای کنترل پروژه ساختمانی توضیح داده‌ایم.
نقطه شروع، فهرست بسته‌های کاری است. در نمونه WBS ساختمان چهارطبقه، ۳۷ بسته نهایی داریم. جدول این مقاله فقط هشت بسته منتخب از آن فهرست را برای تمرین استفاده می‌کند. کدها مشترک‌اند تا اتصال گزارش پیشرفت به ساختار شکست کار حفظ شود.
وزن هر بسته، سهم آن در دامنه‌ای است که گزارش می‌کنید. می‌توانید آن را با مبنای توافق‌شده پروژه، مانند بودجه مصوب بسته‌ها، تعیین کنید. این مبنا باید برای همه ردیف‌ها یکسان و پیش از گزارش مشخص باشد. وزن‌های یک ساختمان را بدون بررسی دامنه، به ساختمان دیگری منتقل نکنید.
در پروژه واقعی، مسئول برنامه‌ریزی پیشنهاد وزن‌ها و روش اندازه‌گیری را تهیه می‌کند و تأیید آن از مسیر تعیین‌شده در قرارداد یا نظام گزارش‌دهی پروژه انجام می‌شود. بهتر است شماره نسخه، تاریخ و مرجع تأیید کنار جدول ثبت شود. وجود یک فایل اکسل، به‌تنهایی به معنی تصویب وزن‌ها نیست.
برای کارهایی مانند مدارک چون‌ساخت، می‌توان تعداد مدارک پذیرفته‌شده را معیار قرار داد. برای بسته‌های چندمرحله‌ای، وزن داخلی مراحل را از قبل تعریف کنید. در این مثال ساده، معیار ردیف‌های اسکلت حجم بتن پذیرفته‌شده است؛ قالب‌بندی و آرماتوربندیِ در جریان، پیش از اجرای بتن وارد این حجم نمی‌شوند. اگر لازم است سهم این مراحل را جدا ببینید، مدل اندازه‌گیری را با مراحل وزنی ریزتر تنظیم کنید.
تاریخ وضعیت مثال، پایان روز 2026-11-08 است. مقدارهای واقعی، تجمعی تا همین تاریخ هستند. ستون «سهم وزنی» از ضرب وزن بسته در درصد پیشرفت آن به دست می‌آید. وزن‌ها فقط برای تمرین این دامنه انتخاب شده‌اند و جدول وزن رسمی نظام مهندسی نیستند.
| کد WBS | بسته منتخب | وزن | مقدار کل | اجراشده | واحد | پیشرفت بسته | سهم وزنی |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1.1.1 | حصار موقت و مسیر دسترسی | 5٪ | 100 | 100 | متر | 100٪ | 5٪ |
| 1.2.3 | فونداسیون بتنی | 20٪ | 120 | 120 | مترمکعب | 100٪ | 20٪ |
| 1.3.1 | بتن اسکلت طبقه ۱ | 20٪ | 100 | 100 | مترمکعب | 100٪ | 20٪ |
| 1.3.2 | بتن اسکلت طبقه ۲ | 20٪ | 100 | 20 | مترمکعب | 20٪ | 4٪ |
| 1.4.1 | دیوارچینی طبقه ۱ | 10٪ | 400 | 120 | مترمربع | 30٪ | 3٪ |
| 1.5.1 | لوله‌کشی آب و فاضلاب | 10٪ | 200 | 0 | متر | 0٪ | 0٪ |
| 1.6.2 | نازک‌کاری نهایی طبقه ۱ | 10٪ | 300 | 0 | مترمربع | 0٪ | 0٪ |
| 1.8.3 | مدارک چون‌ساخت و بهره‌برداری | 5٪ | 20 | 0 | مدرک پذیرفته‌شده | 0٪ | 0٪ |
برای دیوارچینی طبقه اول، ۱۲۰ مترمربع از ۴۰۰ مترمربع اجرا شده است. پس پیشرفت بسته برابر ۳۰ درصد و سهم آن در دامنه منتخب برابر 10% × 30% = 3% است. جمع سهم‌های جدول، ۵۲ درصد می‌شود.
مقدار برنامه دیوارچینی در همین تاریخ ۱۵۰ مترمربع است. با همین وزن‌ها و مقدارهای برنامه سایر ردیف‌ها، پیشرفت برنامه‌ای دامنه منتخب ۵۲٫۷۵ درصد می‌شود. اختلاف واقعی با برنامه، منفی ۰٫۷۵ واحد درصد است. این اختلاف را با درصد تغییر نسبی اشتباه نگیرید.
در فایل نمونه، مقدار کل در ستون D و مقدار تجمعی واقعی در ستون F قرار دارد. اگر هر دو عدد معتبر باشند، درصد پیشرفت ردیف ۸ با فرمول زیر محاسبه می‌شود:
=F8/D8سلول نتیجه را با قالب Percentage نمایش دهید. عدد ۳۰ درصد در اکسل، مقدار عددی ۰٫۳ دارد؛ نوشتن «۳۰٪» به‌صورت متن، می‌تواند محاسبه را خراب کند. سهم وزنی همان ردیف نیز از ضرب وزن در درصد پیشرفت به دست می‌آید.
اگر وزن‌ها در C8:C15 و درصدها در H8:H15 باشند، فرمول تجمیع این است:
=SUMPRODUCT(C8:C15,H8:H15)/SUM(C8:C15)دو محدوده باید تعداد ردیف یکسان داشته باشند. مخرج هم باید مثبت باشد. اگر جمع وزن‌ها دقیقاً ۱۰۰ درصد است، نتیجه با جمع سهم‌ها برابر می‌شود. فایل دانلودی پیش از نمایش نتیجه، کامل‌بودن ورودی‌ها، مقدار کل مثبت و قرارداشتن مقدار اجرا در محدوده مجاز را کنترل می‌کند. در صورت خطا، به‌جای درصد ظاهراً معتبر، نتیجه را خالی می‌گذارد و ردیف مشکل‌دار را مشخص می‌کند. ساختار تابع را در راهنمای SUMPRODUCT مایکروسافت ببینید.
کنار هر مقدار تجمعی، مرجع اندازه‌گیری بنویسید: صورت‌جلسه اندازه‌گیری، گزارش کنترل کیفیت یا شماره مدرک تحویل. گزارش روزانه کارگاه برای پیدا کردن زمان و محل اجرای کار مفید است، اما مقدار درج‌شده باید با معیار پذیرش همان بسته بررسی شود.
کار مردود، کار خارج از دامنه و دوباره‌کاری را بدون تعیین تکلیف وارد پیشرفت نکنید. همچنین والد WBS و زیرمجموعه‌هایش را هم‌زمان در جمع وزنی نیاورید؛ در این صورت یک کار دو بار شمرده می‌شود. مقدارهای با واحد متفاوت هم جمع مستقیم ندارند: مترمربع دیوار را نمی‌توان به تن آرماتور اضافه کرد.
برای مقایسه با زمان، از نمونه برنامه زمانبندی ساختمان در اکسل استفاده کنید. درصد فیزیکی و تاریخ پایان، دو شاخص جدا هستند و بهتر است هر دو در گزارش دیده شوند.
برای حفظ نسخه مرجع زمانبندی، از آموزش Baseline در MSP استفاده کنید. نتیجه پیشرفت این مثال در نمونه گزارش هفتگی پروژه ساختمانی هم به خلاصه وضعیت، مقدارهای روزانه و درخواست تصمیم وصل شده است.
فقط وقتی همه ردیف‌ها وزن مساوی و دامنه کامل و بدون هم‌پوشانی داشته باشند. در حالت معمول، پیشرفت باید با وزن بسته‌ها تجمیع شود.
اول کاربرد جدول را مشخص کنید. وزن گزارش مدیریتی، وزن قراردادی و جدول یک مرجع محلی ممکن است متفاوت باشند. برای استفاده رسمی، مرجع، سال، نوع ساختمان و دامنه کاربرد جدول باید معلوم باشد.
مطابق روش اندازه‌گیری مصوب همان بسته. اگر بسته اجرای دیوار است، خرید بلوک جای اجرای دیوار را نمی‌گیرد. اگر بسته مستقلی برای تأمین با نقاط تحویل تعریف شده، پیشرفت آن جداگانه محاسبه می‌شود.
مدیرساخت از سال 1402 فعالیت خود را آغاز کرده است و به عنوان یک منبع جامع و قابل اعتماد، به علاقه‌مندان و متخصصان حوزه ساخت و ساز، آموزش‌های کاربردی و به‌روز در زمینه مبانی مدیریت ساخت ارائه می‌دهد.
